Analyse van het resultaat
De begroting 2025 is gedurende het jaar driemaal bijgesteld en de laatste begrotingswijziging (LBW) zoals vastgesteld door PS, vormde het sluitstuk van de begrotingsaanpassingen in de planning- en controlcyclus.
Uit de LBW bleek dat het verwachte begrotingssaldo 2025 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting aanzienlijk positiever was. Deze ontwikkeling zette zich voort tot het jaareinde.
1. Duiding van het rekeningresultaat 2025
Om het rekeningresultaat 2025 goed te kunnen duiden is het van belang om het verloop van het resultaat tussen de primaire begroting 2025 en de LBW goed te analyseren. Het rekeningresultaat 2025 voor bestemming bedraagt € 84,3 miljoen voordelig. Dit resultaat is € 26,1 miljoen hoger dan het geraamde resultaat van € 58,2 miljoen voordelig bij de de Laatste Begrotigswijziging (LBW) 2025.
In de ontwerpbegroting 2025 waren de totale baten geraamd op € 644 miljoen. De baten worden met inachtneming van het voorzichtigheidsbeginsel geraamd. In 2025 heeft driemaal een hogere bijstelling (€ 91 miljoen) naar € 735 miljoen aan geraamde baten in de LBW 2025. De hogere bijstelling is hoofdzakelijk veroorzaakt door hogere bijdragen uit het provinciefonds, hogere opbrengsten motorrijtuigenbelasting, grondverkopen, dividenden en enkele SPUK’s. De provincie heeft geen invloed op de bijstellingen van Rijksuitkeringen. De trend is dat de laatste jaren in de Decembercirculaires meer baten staan opgenomen dan zijn begroot na verwerking van de Mei- en Septembercirculaires. Tezamen met wijzigingen in de begrote lasten en reservemutaties is het primaire begrotingsresultaat van € 14,5 miljoen gewijzigd naar € 58,2 miloen bij de LBW.
Het rekeningresultaat wat in deze jaarrekening geduid dient te worden is het verschil van € 26,1 miljoen tussen het begrotingsresultaat van € 58,2 miljoen ten opzichte en het rekeningresultaat van € 84,3 miljoen. De analyse van het verschil op hoofdlijnen is opgenomen in de tabel op pagina 9.
Een uitgebreide verschillenverklaring per programma van hoger dan € 250.000 is in hoofdstuk 5.1.2 van de jaarstukken opgenomen.
Ontwerp-begroting** | Begroting na | Jaarrekening 2025** | Verschil* | ||||
1 Bestuur | 25.686 | N | 28.144 | N | 27.443 | N | 701 |
2 Klimaat en gezonde leefomgeving | 68.159 | N | 55.826 | N | 45.087 | N | 10.739 |
3 Ruimte en Wonen | 41.256 | N | 20.049 | N | 20.346 | N | -297 |
4 Bereikbaarheid | 247.657 | N | 280.824 | N | 252.631 | N | 28.193 |
5 Natuur en landelijk gebied | 167.033 | N | 151.648 | N | 145.814 | N | 5.834 |
6 Economie, leefbaarheid en cultuur | 38.079 | N | 41.373 | N | 48.636 | N | -7.263 |
7 Overzicht Algemene middelen en organisatie | -488.819 | V | -561.033 | V | -575.739 | V | 14.706 |
Totaal saldo van lasten en baten | 99.051 | N | 16.832 | N | -35.782 | V | 52.614 |
Stortingen | 130.994 | N | 346.264 | N | 358.310 | N | -12.047 |
Onttrekkingen | -244.501 | V | -421.314 | V | -406.773 | V | -14.541 |
Totaal mutaties reserves | -113.508 | V | -75.051 | V | -48.463 | V | -26.588 |
Begrotingsresultaat | -14.457 | V | -58.219 | V | -84.246 | V | 26.026 |
* een positief verschil ten opzichte van de actuele begroting is voordelig
** Een bedrag voor lasten is nadelig (N)/ Een bedrag voor baten voordelig (V)/ Stortingen aan reserves: afdragen van geld aan de reserves (+/+ bedrag is nadelig (N))/ Onttrekkingen aan reserves: het opnemen van geld uit de reserves (-/- bedrag is voordelig (V)
Analyse op hoofdlijnen van het rekeningresultaat
Een combinatie van beïnvloedbare en niet beïnvloedbaar mutaties hebben direct effect op het rekeningresultaat 2025. Het onderscheid hiertussen draagt bij om het rekeningresultaat op een zorgvuldige en transparante manier te duiden:
- Exogene mutaties: financieel effect waarop de provincie geen directe invloed heeft, zoals: Rijksbeleid, uitkomsten Decembercirculaire 2025 en wetgeving;
- Endogene mutatie: komen voort uit keuzes en uitvoering van de provincie zelf.
Onderstaand overzicht geeft inzicht in het verschil van € 26,1 miljoen tussen de LBW en het resultaat vóór bestemming:
Factoren die van invloed waren op het rekeningresultaat | Exogene | Voordelig(V)/ | Endogene | Voordelig(V)/ | ||
Nieuwe decentralisatie uitkeringen Decembercirculaire | 1,8 | V | ||||
Aanvulling op decentralisatie uitkeringen Decembercirculaire | 0,4 | V | ||||
Aanvullende uitkering provinciefonds Decembercirculaire | 6,3 | V | ||||
Lagere lasten faunaschade vanwege het vrijvallen van de voorziening voorgaande jaren | 4,8 | V | ||||
Vormen van voorziening voor een verbonden partij | -7,5 | N | ||||
Baten oplegging dwangsommen | 9,5 | V | ||||
Overige onderschrijding uitvoering begroting 2025 | 10,8 | V | ||||
Totaal | 15,3 | V | 10,8 | V | ||
Een uitgebreide verschillenverklaring per programma van hoger dan € 250.000 is in hoofdstuk 5.1.2 van de jaarstukken opgenomen.
2. Financiële positie 2025
De belangrijkste gegevens om de financiële positie van de provincie te duiden zijn in onderstaande overzicht opgenomen.
Bedragen (x €1 miljoen) | ||||||
2025 | 2024 | 2023 | 2022 | |||
Resultaat voor bestemming | 84,3 V | 106,0 V | 44,1 V | 24,6 V | ||
Eigen vermogen | ||||||
- Algemene reserve | 153,1 | 147,0 | 119,6 | 166,3 | ||
- Bestemmingsreserves | 858,7 | 807,3 | 819,9 | 818,0 | ||
Weerstandscapaciteit (kengetal) | 2,3 | 3,8 | 4,1 | 8,6 | ||
Schuldpositie | ||||||
- Netto schuldquote | 68% | 62% | 67% | 41% | ||
- Gecorrigeerde netto schuldquote | 47% | 41% | 50% | 23% | ||
- Solvabiliteitsratio | 58% | 60% | 61% | 69% | ||
Algemene reserve
De algemene reserve is ten opzichte van 2024 licht gestegen. Door het voordelige resultaat over 2025 en de daarmee samenhangende toevoeging aan de algemene reserve neemt dit verder toe naar maximaal € 237,4 miljoen.
Weerstandscapaciteit
De totale weerstandscapaciteit bedraagt € 1,09 miljard. Het kengetal weerstandsvermogen komt dan uit op 2.3. Dit is hoger dan de minimum gewenste norm van 1.0 en daarmee op voldoende niveau.
Schuldpositie
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de schuldquote van de provincie is toegenomen. De schuldquote loopt verder op doordat de langlopende schulden zijn toegenomen in 2025.De lichte daling van de solvabiliteitsratio komt door een toename van de vaste schulden en nog te besteden voorschotbedragen op doeluitkeringen vanuit het Rijk.
Voor een uitgebreide toelichting voor de weerstandscapaciteit en schuldpositie wordt verwezen naar paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
3. Investeringen in Noord-Holland
Een aandachtspunt in 2025 is het achterblijven van de investeringen ten opzichte van de begroting. In meerdere programma's zijn projecten vertraagd en zijn budgetten doorgeschoven naar latere jaren. Dit patroon was al zichtbaar in de LBW 2025. In de programmaverantwoording en het jaarrekeninggedeelte van de jaarstukken wordt dit toegelicht. De investeringen (investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut) zijn ruim € 90,1 miljoen en is als volgt opgebouwd:
Bedragen (x €1 miljoen) | ||
Investeringen openbare ruimte met maatschappelijk nut 2025 | ||
Wegen | 33,5 | |
|---|---|---|
Bruggen | 15,9 | |
Waterwegen | 15,5 | |
HOV | 9,3 | |
Sluizen | 9,1 | |
Technische installaties | 6,9 | |
90,1 | ||