Verbeteren kwaliteit, benutten en beheren van water

1. Grondwater: het grondwater in Noord-Holland bevindt zich over het algemeen in goede staat, kwantitatief en kwalitatief. De enige uitzondering vormt het grondwaterlichaam Duin Rijn-West, waar sprake is van verhoogde fosfaatgehaltes.  
De ondergrond is duurzaam benut, onder andere voor de drinkwater- en energievoorziening. De provincie heeft erop toegezien dat grondwatervoorraden niet worden uitgeput en dat verzilting en verdroging worden voorkomen.   
2. Oppervlaktewater: de doelen voor schoon en voldoende oppervlaktewater zijn in 2025 nog niet volledig bereikt. Uit de ‘Tussenevaluatie Kaderrichtlijn Water in Noord-Holland ’ blijkt dat weliswaar vooruitgang is geboekt; circa 80 procent van de parameters voldoet aan de gestelde normen. In 2027 moet de kwaliteit van het oppervlaktewater volledig voldoen aan de normen van de Kaderrichtlijn Water.  
3. Waterrecreatie: waterrecreatie draagt bij aan de regionale economie en de aantrekkelijkheid van Noord-Holland. De provincie versterkt waterrecreatie via duurzaamheid en innovatie, de ontwikkeling van het recreatieve vaarnetwerk en het benutten van koppelkansen binnen gebiedsontwikkelingen. Dit alles is in lijn met de ‘Visie Waterrecreatie Noord-Holland 2030’ en de ‘Uitvoeringsagenda 2021–2025’.

1.1 Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH): in 2025 zorgde de provincie via haar taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) voor een duurzaam gebruik van de ondergrond. Daarbij zag de provincie erop toe dat verschillende functies in de ondergrond elkaar niet tegenwerken. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) voert deze taken namens de provincie uit. 
1.2 Drinkwatervoorziening: door de toenemende vraag naar drinkwater werken drinkwaterbedrijven aan uitbreiding van hun leveringscapaciteit. In 2025 heeft de provincie Waternet een vergunning verleend voor de uitbreiding van de winlocaties in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Het gaat om vijf miljoen kubieke meter per jaar. Daarnaast doen drinkwaterbedrijven onderzoek op vijf andere locaties. Het doel is om grond- en oppervlaktewater flexibeler te kunnen inzetten, afhankelijk van de seizoensgebonden beschikbaarheid.  
1.3 Monitoring en onderzoek: in 2025 is de grondwaterstand op 440 locaties in Noord-Holland continu gemeten. Daarnaast onderzocht de provincie het gebruik van PFAS-houdende pesticiden en de mogelijke risico’s voor bodem en grondwater. Samen met de provincie Zuid-Holland is aanvullend onderzoek gedaan naar de fosfaatoverschrijding in het grondwaterlichaam Duin Rijn-West en de mogelijke effecten daarvan op het oppervlaktewater.  
2.1 Kaderrichtlijn Water (KRW): in juni 2025 stelden Gedeputeerde Staten de ‘Tussenevaluatie Kaderrichtlijn Water in Noord-Holland’ vast. Deze evaluatie geeft inzicht in de voortgang van het doelbereik voor oppervlaktewater en grondwater. Daarnaast zijn extra provinciale maatregelen bepaald. Zo wordt onderzoek gedaan naar een mogelijk verbod op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest in grondwaterbeschermings- en Natura 2000-gebieden.  
Verder werkte de provincie aan de uitvoering van maatregelen vanuit het ‘Regionale Waterprogramma ’. Zo zijn vijf provinciale sluizen vispasseerbaar gemaakt en is de programmatische regionale aanpak van indirecte lozingen gestart.  
Tot slot startte de provincie in 2025 het proces op voor het opstellen van een ‘Regionaal Water- en Bodemprogramma’ voor de periode 2028–2033.  
2.2 Zwemwater: in 2025 zijn in totaal 114 zwemlocaties in oppervlaktewater aangewezen, waaronder vier nieuwe locaties: Marineterrein (gemeente Amsterdam), Wijdenes (Drechterland), Lagune Camperduin (Bergen) en Hoorn Zuid (Hoorn).  
Daarnaast is de provincie begonnen met het vervangen van publieksinformatieborden en informatieportalen bij alle aangewezen zwemlocaties in Noord-Holland. Dit traject loopt door in 2026.  
Tot slot kregen in 2025 drie projecten subsidie om het zwemwater te verbeteren, voor een totaalbedrag van € 150.000. Daarmee werd het subsidieplafond voor 2025 bereikt.  
2.3 Zoetwatervoorziening en verzilting: de provincie neemt deel aan het ‘Deltaprogramma Zoetwater ’ (regio Noord en regio West) en het ‘Deltaprogramma IJsselmeergebied '. In 2025 zijn de mogelijkheden voor de herijking van deze deltaprogramma’s verkend. Op basis hiervan volgen in 2026 adviezen aan de Deltacommissaris.  
Daarnaast loopt het project ‘Zoete Toekomst Texel’, waarin de mogelijkheden voor ondergrondse wateropslag worden onderzocht om de zoetwatervoorziening van Texel te versterken. In 2025 zijn opnieuw subsidies verstrekt via het landbouwportaal Noord-Holland voor zoetwatermaatregelen. Agrariërs kunnen coaching aanvragen en maatregelen treffen.  
Verder stelde de provincie budget beschikbaar voor aanpassingen aan infrastructuur in de Noordkop om zoutindringing bij vispassages tegen te gaan. Ook loopt een pilot voor ondergrondse opslag van drinkwater bij Hoorn. In het kader van het FreshEM-project voerde de provincie in 2025 metingen uit. Dat gebeurde met een helikopter die is uitgerust met elektromagnetische apparatuur. Hiermee zijn data verzameld over bodem en grondwater die dienen voor onderzoek naar de mate van verzilting in Noord-Holland.  
Tot slot stelde de provincie een verbinder aan in de Kop van Noord-Holland die kennis over verzilting deelt met agrariërs en verschillende initiatieven verbindt.  
3. Waterrecreatie: in 2025 zijn de ambities uit de ‘Visie Waterrecreatie Noord-Holland’ uitgewerkt via drie uitvoeringsregelingen: kleine voorzieningen en diensten, innovatie en duurzaamheid, en waterrecreatie voor de kleine pleziervaart. Daarnaast is bijgedragen aan de gebiedsontwikkeling aan de kuststrook van Huisduinen (gemeente Den Helder) als ‘aquapunctuurpunt’. Het ‘aquapunctuurpunt’ is op pagina 16 van de ‘Visie Waterrecreatie Noord-Holland’  beschreven. 
Het convenant ‘Varen doe je Samen! ’ is verlengd voor de periode 2025–2030. Samen met de gemeente Amsterdam en Rijkswaterstaat is een opdracht verstrekt voor een onderzoek naar de ontwikkeling van de pleziervaart op het Binnen-IJ.  
Tot slot is vanuit de reserve waterrecreatie bijgedragen aan de organisatie van SAIL Amsterdam 2025 en de Landelijke Toerisme Top , die de provincie Noord-Holland organiseerde.

*een positief verschil ten opzichte van de actuele begroting is voordelig