Weerstandsvermogen en risicobeheersing

De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de provincie beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken. Bij weerstandscapaciteit wordt onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.
De incidentele weerstandscapaciteit kan de provincie eenmalig inzetten om financiële tegenvallers op te vangen. De structurele weerstandscapaciteit kan terugkerend worden ingezet om financiële tegenvallers op te vangen.

Het beleid over de aanwending van de weerstandscapaciteitWanneer risico’s zich daadwerkelijk voordoen en er financiële schade is voor de provincie, spreken we van incidenten. In dergelijke gevallen wordt de financiële positie van de provincie aangetast. Het kan dan voorkomen dat we maatregelen moeten nemen om de financiële positie op termijn weer op peil te brengen. Het volgende is van toepassing bij het aanwenden van de weerstandscapaciteit bij incidenten:

• Provinciale Staten worden geïnformeerd over het incident, inclusief de achtergronden.
• Er volgt een voorstel voor het risicobedrag dat ten laste van de algemene reserve gebracht wordt wanneer geen andere dekkingsmogelijkheden voorhanden zijn.
• Als de algemene reserve hierdoor niet meer toereikend is, wordt een bezuinigingsvoorstel geformuleerd.
• De weerstandscapaciteit moet op peil worden gebracht als het zodanig is aangetast dat deze niet langer aan de norm voldoet. In dat geval volgt een herstelplan dat voorgelegd wordt aan Provinciale Staten.

Toelichting weerstandsvermogen
Het kengetal weerstandsvermogen drukt uit in welke mate de provincie in staat is om met financiële reserves risico’s op te vangen. Het kengetal weerstandsvermogen wordt berekend door de totale (huidige) weerstandscapaciteit te delen door de hoogte van de risico’s over een periode van één jaar (incidentele weerstandsvermogen) of vier jaar (structureel weerstandsvermogen). De norm voor het minimaal aan te houden weerstandsvermogen bedraagt 1. Als ondanks de genomen beheersmaatregelen het totale of het incidentele weerstandsvermogen lager wordt dan 1, dan doen Gedeputeerde Staten financiële voorstellen om het weerstandsvermogen weer terug te brengen tot het minimale niveau.
Daarnaast kent de financiële verordening de norm om de algemene reserve op minimaal 25 procent van de structurele algemene dekkingsmiddelen te houden. Deze structurele algemene dekkingsmiddelen worden verder toegelicht in beleidsdoel 7.1.

Incidenteel weerstandsvermogen

Totale weerstandsvermogen

De paragraaf ‘Risicomanagement en weerstandsvermogen’ geeft een actueel overzicht van de risico's afgezet tegen het huidige weerstandsvermogen. Daarom wordt dit vergeleken met de meest recente analyse, in dit geval de begroting 2026, zoals berekend in juni 2025.  
Uit voorgaand overzicht blijkt dat de berekende weerstandscapaciteit op basis van de incidentele capaciteit 2,3 bedraagt (dit was 2,7 bij de begroting 2026). Deze afname komt door het toevoegen van het risico UAV-GC 2025.

Voor een periode van vier jaar bedraagt de weerstandscapaciteit 14,5 (dit was 15,0 bij de begroting 2026). Deze afname komt door de toevoeging van het risico UAV-GC 2025.
Zowel het incidentele als structurele weerstandsvermogen valt hoger uit dan 1. Dit betekent dat in beide gevallen de totale weerstandscapaciteit groter is dan de hoogte van de risico’s.

Conclusie

Bij de jaarrekening 2025 zijn risico’s geïnventariseerd met een totale bruto-omvang van € 93,2 miljoen. Het berekende risicobedrag (na simulatie) voor het komend jaar bedraagt € 67,0 miljoen. Het berekende risicobedrag voor de komende vier jaar bedraagt € 75,9 miljoen. De incidentele weerstandscapaciteit bij de jaarrekening 2025 bedraagt € 153 miljoen. Het weerstandsvermogen voor één jaar komt dan uit op 2,3. De totale weerstandscapaciteit bedraagt € 1.099 miljoen. Het weerstandsvermogen voor een periode van vier jaar komt dan uit op 14,5. Met een zekerheid van 99 procent kunnen we concluderen dat de berekende weerstandscapaciteit toereikend is om financiële tegenvallers op te vangen.