Belangen van provincie behartigen op landelijk en Europees niveau

In 2025 heeft de provincie Noord-Holland haar positie als volwaardige en invloedrijke bestuurslaag verder geconsolideerd. Dit vond plaats in een bestuurlijk uitdagende context, waarin het vallen van het kabinet, de daaropvolgende verkiezingen en de vorming van een nieuw kabinet zorgden voor onzekerheid en vertraging in de besluitvorming van het Rijk. Juist in deze periode bleef intensieve afstemming tussen Rijk, provincies en Europa noodzakelijk, met name bij de grote opgaven in het landelijk gebied, economie, klimaat en leefomgeving. De provincie Noord-Holland wist zichzelf scherp te positioneren en de continuïteit van samenwerking en belangenbehartiging te waarborgen.    
Door een strategische en samenhangende inzet op belangenbehartiging is de provincie beter in staat om Noord-Hollandse belangen tijdig te agenderen en te koppelen aan landelijke en Europese beleidsontwikkelingen. Dit leidde tot een stevigere verankering van provinciale standpunten in bestuurlijke netwerken en besluitvormingsprocessen in Den Haag en Brussel. 
Asielzaken
De provincie zorgt voor een goed functionerende provinciale en regionale structuur voor het overleg over de opvang van vluchtelingen in Noord-Holland.

1.1 In 2025 versterkte de provincie de samenwerking binnen het Huis van de Nederlandse Provincies (HNP) . Het gezamenlijke HNP Werkplan en de bijbehorende lobbyfiches vormden de basis voor de provinciale inzet richting Europa. Via deze lobbyfiches zijn per dossier de inhoudelijke prioriteiten, lobbydoelen en acties vastgelegd. Noord-Holland droeg actief bij aan verschillende HNP-werkgroepen en is bestuurlijk trekker van de HNP-dossiers Industrie en Circulaire Economie.   
De nieuwe werkafspraken met Provinciale Staten maken het mogelijk om via de inhoudelijke commissies accenten mee te geven op deze dossiers. Deze accenten kunnen vervolgens worden ingebracht binnen het HNP en in aanvullende Europese netwerken. Daarmee is de samenhang tussen provinciale beleidskaders, de inzet binnen het HNP en de Europese lobby verder versterkt.  
2.1 De provincie is actief betrokken bij de interprovinciale lobby-overleggen over de voor Noord-Holland belangrijke rijksdossiers. Noord-Holland werkt daarin samen om de belangen van de twaalf provincies bij het Rijk te behartigen, waarbij we nadrukkelijk ook het Noord-Hollandse geluid laten horen.   
Binnen de provincie is nauw samengewerkt met de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en de regio Noord-Holland Noord (NHN). Dit ging met name over de dossiers wonen, bereikbaarheid en economie. De regio NHN is hierdoor goed op de kaart gezet in politiek en ambtelijk Den Haag. Overeenkomstig de vastgestelde doelen zijn Noord-Holland en Den Haag dichterbij elkaar gebracht door gesprekken met Kamerleden, inhoudelijke inbreng bij debatten, deelname aan de Grüne Woche, werkbezoeken (onder andere aan de Energiehaven en het Maritiem Cluster in Den Helder), inbreng voor de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen en inbreng bij de formatie. Ook heeft de provincie stappen gezet naar een meer strategische lobbyaanpak.
 
2.2 In 2025 vond een tussentijdse beschouwing van de ‘Noord-Hollandse Europastrategie 2022–2030 ’ plaats. Met als conclusie dat de inhoudelijke prioriteiten van de strategie onverminderd relevant zijn en dat de strategie voldoende flexibel is om in te spelen op veranderende Europese en geopolitieke omstandigheden. De beschouwing leidde tot nieuwe werkafspraken met Provinciale Staten. Deze hebben betrekking op zowel het meegeven van kaders als op de wijze waarop Gedeputeerde Staten Provinciale Staten informeren en betrekken bij Europese ontwikkelingen en activiteiten. Afgesproken is dat kaders voor Europese inzet primair via de inhoudelijke beleidsdossiers worden meegegeven en dat Gedeputeerde Staten Provinciale Staten structureler en tijdiger informeren over relevante Europese dossiers en lobbyactiviteiten. Hierdoor kunnen Provinciale Staten beter inspelen op actualiteit en hun kaderstellende rol gerichter uitoefenen. De gemaakte werkafspraken worden in 2026 bevestigd en geborgd in de reguliere werkwijze.   
3.1 De uitvoering van Europese subsidieprogramma’s is in 2025 voortgezet op basis van de bestaande regelingen. Programma’s zoals het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO)  (Kansen voor West 3 ), Interreg  en het Just Transition Fund  voor de IJmond zijn in lijn met de provinciale beleidsdoelen en het coalitieakkoord uitgevoerd. In 2025 zijn de beschikbare middelen binnen deze regelingen grotendeels benut. Dit sluit aan bij het feit dat ook de onderliggende Europese programma’s zich in de afrondende fase van de huidige programmaperiode bevinden.   
De uitputting van de provinciale uitvoeringsregelingen is daarmee een logisch en gewenst resultaat. De provincie droeg hiermee bij aan een volledige en doelgerichte inzet van Europese middelen voor Noord-Hollandse opgaven. In aanloop naar de nieuwe Europese programmaperiode en het nieuwe 'Meerjarig Financieel Kader' (MFK) vanaf 2028 wordt toegewerkt naar een vervolg op deze inzet. 
Asielzaken  
De commissaris van de Koning heeft als voorzitter van de Provinciale Regietafel asielzaken (PRT) de samenwerking tussen gemeenten en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) bevorderd door afspraken te maken over de opvang van vluchtelingen .   
Voor 1 juli 2025 moesten alle gemeenten in Noord-Holland gezamenlijk een vastgestelde opgave van 14.910 reguliere opvangplaatsen en 1.380 plekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv-plekken) realiseren. Op die datum waren 11.519 reguliere plekken (77 procent) en 771 amv-plekken (56 procent) gerealiseerd. Richting het einde van de cyclus kwamen daar nog extra plekken bij. Per 31 december 2025 vangen de Noord-Hollandse gemeenten 16.251 Oekraïense ontheemden op in de gemeentelijke opvang Oekraïners, waarmee zij voldoen aan 94 procent van de opgave van 17.215. Daarbij vangen inwoners, lokale organisaties en gemeenten ook vele Oekraïense ontheemden op in de particuliere opvang.   
In het mogelijk maken van de asiel- en Oekraïneopvang hebben Gedeputeerde Staten geen formele verantwoordelijkheid. Via de reguliere bevoegdheden, zoals op het terrein van ruimtelijke ordening, hebben Gedeputeerde Staten wel invloed op de opgave. Daarbij hebben Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten in 2025 de voor de PRT (Provinciale Regietafels) bestemde rijksmiddelen beschikbaar gesteld voor een provinciale subsidieregeling asielopvang en voor de regionale coördinatie van asielzaken.

*een positief verschil ten opzichte van de actuele begroting is voordelig