Regie voeren op ruimtelijke ordening

• De provincie nam het afgelopen jaar op een aantal manieren regie in de ruimtelijke ordening.
• De provincie werkte aan de actualisatie van de omgevingsvisie, zodat we keuzes kunnen maken waar het de ruimtelijke inrichting in Noord-Holland betreft. Grote opgaven krijgen hierin een plek, zoals wonen, energietransitie, economie, water en natuur. De provincie heeft de richtingen en ambities vastgesteld als opmaat naar de ‘Ontwerp-Omgevingsvisie’. De provincie heeft onder voorwaarden ruimte geboden in de omgevingsverordening voor woningbouw aan de randen van dorpen en kernen (tot 25 woningen) in beschermd landschap om de leefbaarheid, vitaliteit en het voorzieningenniveau in Noord-Holland te versterken. Daarnaast is er onder voorwaarwaarden ruimte geboden voor woningbouw in beschermd landschap vanaf 25 woningen in de vorm van een maatwerkproject.

De regelgeving voor transformatie van bouwpercelen van agrarische en niet-agrarische bedrijven in het landelijk gebied is verruimd. Ook biedt de provincie meer ruimte aan de functiewijziging van deze bouwpercelen.

• Voor de regionale luchthavens streefde de provincie het volgende na:
  • De regionale luchthavens zijn binnen hun bestaande milieuruimte gebleven. In Europa en bij het ministerie van IenW is met input vanuit onze provincie gewerkt aan wet- en regelgeving om nieuwe luchtvaartoepassingen, zoals drones, mogelijk te maken. Hierbij is een goede relatie gelegd met ruimtelijke ordening. De bestuurlijke Regie Schiphol heeft onder leiding van de provincie het regionale belang bij het Rijk naar voren gebracht.
  • In samenwerking met het ministerie van Defensie en de gemeente De Helder is de intentie overeengekomen om te komen tot een bestuursakkoord voor de civiele en militaire ontwikkeling van de luchthaven bij Den Helder.

1.1 De provincie heeft gewerkt aan een actualisatie van de Omgevingsvisie en een Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord. We hebben een provinciaal ruimtelijk arrangementafgesloten met het Rijk.
1.2 De provincie de uitvoeringsagenda’s voor de NOVEX-gebieden Schipholregio, MRA, Noordzeekanaalgebied (NZKG) en het Groene Hart uitgevoerd.
1.3 De provincie heeft invulling gegeven aan de verbeterdoelen van de Omgevingswet en hebben bijgedragen aan het beheer en het doorontwikkelen van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
1.4 De provincie heeft de inhoud van de Omgevingsverordening NH2022 volgens een vast, cyclisch proces geactualiseerd (4e Herziening). De provincie heeft gewerkt aan een instrumentencatalogus met instrumenten (onder de Omgevingswet).  
1.5 Voor provinciale projecten met een ruimtelijke impact zijn adviezen opgesteld. De provincie heeft daarnaast diverse onderzoeken en projecten uitgevoerd ter versterking van de ruimtelijke structuur van Noord-Holland. Voorbeelden zijn de Ruimtescanner waarmee de ruimtelijke consequenties van de Richtingen en Ambities inzichtelijk zijn gemaakt en het onderzoek Ruimtelijke reserveringen water en bodem, eveneens in het kader van de Omgevingsvisie. Daarnaast is met gemeenten Aalsmeer en Uithoorn een verkenning uitgevoerd naar mogelijkheden om verouderde glastuinbouwgebieden in de gemeenten Aalsmeer en Uithoorn te transformeren als onderdeel van de regionale gesprekken over glastuinbouw.
1.6 De provincie heeft gewerkt aan het versterken en creëren van omgevingskwaliteit, onder andere door de inzet van het ontwerpteam en de adviescommissie ruimtelijke ontwikkelingen (ARO). De ARO heeft, op basis van de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie, geadviseerd over de ruimtelijke kwaliteit van 19 ruimtelijke plannen in het landelijk gebied.
1.7 De provincie monitort de werking van de regels in de Omgevingsverordening NH2022 die per 1 januari 2025 in werking zijn getreden. Deze zijn bedoeld om meer ruimte voor wonen mogelijk te maken. In het bijzonder in het Beschermd Landschap. Er zijn veel gesprekken gevoerd met gemeenten. Op basis van de eerste ervaringen zijn in 2025 o.a. verduidelijkingen en wijzigingen aangebracht in de richtlijn voor Maatwerk (woningbouw in BL)
1.8 De regels voor voormalige agrarische en niet-agrarische bedrijfslocaties (VAB's) in de  Omgevingsverordening NH2022 zijn met de Vierde Herziening aangepast, om meer ruimte te bieden voor woningbouw en zo bij te dragen aan ruimtelijke kwaliteit.
2.1 In 2025 heeft de BRS via zienswijzen, gebiedsadviezen, bestuurlijke en ambtelijke feedback een actieve dialoog gevoerd met het rijk op diverse lopende dossiers, waaronder de luchtruimherziening en het leertraject hoger naderen, het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) en het Luchthavenindelingbesluit (LIB), het nieuwe geluidsstelsel, en het groot baanonderhoud. Ook heeft de provincie in NOVEX-verband een omvangrijke studie geleid naar de toekomst van de luchtvaart in 2050 en 2100 en de impact daarvan op de omgeving, om een duidelijk beeld te krijgen van waar nu al op moet worden geanticipeerd.
2.2 De provincie heeft concrete stappen gezet om het Omgevingsmanagement van de regionale luchthavens in lijn te brengen met de principes uit de Omgevingswet. In 2026 zal dit ter besluitvorming worden gebracht. Daarnaast heeft de provincie door samenwerking bij het ministerie van I&W de eerste ideeën ontwikkeld om nieuwe vormen van luchtvaart ook in de luchthavenwetgeving werkbaar en zorgvuldig te bedden. Deze ideeën zullen in 2026 verder vorm krijgen met als doel de overlast van nieuwe vormen van luchtvaart zoals drones te begrenzen zonder de werklast van de provincies enorm te laten toenemen.
Voor de toekomstige mogelijke ontwikkeling van binnenstedelijke luchtvaart met drones heeft in 2025 het project Urban Sky Lab in opdracht van de provincies Noord-Holland, Flevoland, Zuid-Holland en het ministerie van I&W stedenbouwkundige knelpunten en kansen in kaart gebracht.
De provincie heeft in 2025 de samenwerking met de gemeenten Den Helder en Amsterdam voor de ontwikkeling van innovatieve luchtvaart vormgegeven in het SAMLab project.
2.3 Voor de structuurversterking van gebieden die door Schiphol worden beperkt en belast is in 2025actief gezocht naar financiering van de projecten, o.a. via het Omgevingsfonds Schiphol. Dat heeft nog geen resultaat opgeleverd.
2.4 Het provinciaal luchthavenoverleg heeft in 2025 niet plaatsgevonden. Het luchthavenoverleg is tweejaarlijks en vindt weer in 2026 plaats.
2.4 Ook in 2025 heeft de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied de ontheffingen voor tijdelijk en uitzonderlijk gebruik verleend. Dat is 7 keer gebeurd in 2025.
2.5 Eind 2025 is ambtelijk gestart met het actualiseren van het luchtvaartbeleid. De verwachting is dat in 2026 actualisatie van het luchtvaartbeleid voor de regionale luchthavens daadwerkelijk beslag krijgt.

*een positief verschil ten opzichte van de actuele begroting is voordelig