Overzicht van baten en lasten en toelichting

5.1 Beschermen en ontwikkelen van natuur

Oostelijke Vechtplassen: op het project Baggeren Loosdrechtse Plassen zijn hogere baten gerealiseerd doordat het project eerder is afgerond (€ 0,3 miljoen). (inclusief bijbehorende lasten).

IBP Vitaal Platteland gebiedsplan Laag Holland (SPUK L7): lasten en baten zijn lager uitgekomen dan begroot (€ 0,8 miljoen). Uit de tussentijdse rapportage (januari 2026) van Staatsbosbeheer blijkt dat bij het project Waterland Oost fase 1 vertraging is opgetreden. Lasten en baten verschuiven naar 2026.

Lagere lasten natuur en daardoor de lagere onttreking aan de reserve Groen wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door:
'- Subsidies € 1,2 miljoen; dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een aantal lager vastgestelde subsidies bij SKNL openstellingen voorgaande jaren (deze middelen vloeien terug de reserve in) en er is voor een lager bedrag aangevraagd/verleend bij de SKNL openstelling 2025.
'- Proceskosten € 0,4 miljoen; de voornaamste oorzaak van minder proceskosten zijn: gesprekken met grondeigenaren en gebiedspartners hebben meer tijd kosten dan verwacht en soms kon een participatiebijeenkomst online worden gehouden ipv fysiek met de bijbehorende kosten daarvan. Ook heeft de uitgestelde bestuurlijke besluitvorming rondom de realisatiestrategie en de programmering in 2025 een rol gespeeld, hierdoor zijn namelijk niet alle beoogde processen in 2025 gestart. 
'- Masterplan Biodiversiteit € 0,17 miljoen; enkele opdrachten in het kader van biodiversiteit hebben een langere doorlooptijd dan gepland (onder andere door vertraging in de uitvoering bij derden). De hiermee samenhangende kosten worden in 2026 grotendeels alsnog ten laste van de Reserve Groen gebracht. Daarnaast was er minder nestbestrijding van de Aziatische Hoornaar nodig dan verwacht.
- uitstel van de projecten Natuurbrug N525 en Smuigelpolder naar 2026 in totaal € 0,2 miljoen.

De lagere onttrekking aan de Reserve Oostelijke Vechtplassen (OVP) en de bijbehorende lasten zijn hoofdzakelijk veroorzaakt door: een vertraging in de realisatie van de kansrijke routes, waardoor de prognose hoger lag dan gerealiseerd kon worden.

De overschrijding op de Reserve subsidies Groene Uitweg wordt voor het overgrote deel (€ 0,3 miljoen) veroorzaakt door restauratie en ontsluiting buitenplaats Trompenburg. Door een wijziging in het bestedingsritme van de subsidieverplichting is in 2025, in plaats van € 0,9 miljoen, een last geboekt van € 1.2 miljoen. Hiermee is het totale subsidiebedrag van € 1,8 miljoen over de jaren 2022 tot en met 2025 volledig benut.

De storting in de reserve Groen valt hoger uit dan begroot. Dit komt doordat in 2025 Strategische Gronden Groen zijn verkocht die niet in de begroting waren opgenomen. De opbrengsten uit deze verkopen worden, conform de geldende afspraken, toegevoegd aan de reserve Groen.

Hogere lasten 2025 Uitvoeringsprogramma Natuur (Regeling specifieke uitkering Programma Natuur). Uit aanvullende voortgangsinformatie vanuit de subsidieontvanger, is gebleken dat de bestedingen tot en met 2025 hoger zijn. Deze bestedingen worden volledig gedekt uit de ontvangen specifieke uitkering, L16.

SPUK L33 Programma Natuur 2e fase

5.2 Beheren van natuur

Per saldo lagere lasten op dit beleidsdoel veroorzaakt door:
- onvoorziene kosten € 0,2 miljoen. Deze post is geraamd in verband met onvoorziene kosten door landelijke besluitvorming in de tweede helft van het jaar maar achteraf niet nodig.
- minder subsidies verstrekt, € 0,1 miljoen, omdat niet aan de voorwaarden is voldaan door de aanvragers.
- overige lasten op verschillende onderdelen die lager zijn uitgevallen, € 0,8 miljoen
- hogere lasten als gevolg van claims recreatieschap € 0,7 miljoen

Lagere lasten faunaschade vanwege het vrijvallen van de voorziening voorgaande jaren. Per saldo zijn de lasten 2025 niet lager dan begroot.

5.3 Betrekken van onze partners bij beschermen natuur

SPUK Impuls veenweiden: lasten en baten zijn lager uitgekomen dan begroot. Dit wordt onder meer veroorzaakt doordat de Uvr Klimaatslim boeren in het najaar 2025 is opengesteld. Hierdoor zijn in 2025 geen subsidies verleend.

De lagere onttrekking aan de reserve Cofinanciering Waddenzee is veroorzaakt doordat een geraamde subsidie voor Vogelbescherming Nederland (de trekkende partij achter Wij & Wadvogels fase II) niet is aangevraagd. Deze fase kon in 2025 met middelen van andere financierende partijen van start gaan. De lasten zijn met hetzelfde bedrag lager.

5.4 Verbeteren kwaliteit, benutten en beheren van water

Per saldo hogere baten door:

SPUK Deltaprogramma zoetwater: op deze regeling zijn € 650.000 lasten en baten gerealiseerd. Eind 2025 zijn twee beschikkingen van het Rijk ontvangen, die niet in de begroting waren opgenomen. De bedragen zijn direct 'doorbeschikt' naar Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK).

De UVR Kennisontwikkeling Bodem en water wordt bekostigd uit bijdragen van waterschappen HHNK en AGV. De baten en lasten hadden apart begroot moeten worden, niet als saldo. De bijdrage van de waterschappen 2025 die niet is gebruikt voor de Uvr in 2025, schuift door naar 2026.

5.5 Regisseren Programma landelijk gebied

Op dit beleidsdoel worden de maatregelen uit de Korte Termijn Agenda Landelijk gebied begroot en verantwoord. De KTA-maatregelen worden gedekt uit de reserve PPLG en uit Rijksmiddelen: de 'koplopersgelden" (SPUK L35). Voor vrijwel alle KTA-maatregelen geldt dat de realisatie in 2025 is achtergebleven bij de raming.

De grootste verschillen op de KTA-maatregelen die uit de koplopersgelden worden gefinancierd:

Aanleg bos & parklandschap locatie Haarlemmermeer (SPUK L35): lasten en baten € 4,2 miljoen lager dan begroot. In 2025 is een subsidie van € 4,2 miljoen aan de gemeente Haarlemmermeer verleend. Doordat de SPUK als B-regeling is doorgesubsidieerd, worden de lasten en baten door de provincie een jaar later verantwoord.

Fieldlab Groene Hart: lasten en baten € 1,4 miljoen lager dan begroot. Voor de uitvoeringsregeling Duurzame melkveehouderij zijn de aanvragen en de verleningen later op gang gekomen dan verwacht (€ 1,2 miljoen). De uitvoeringskosten voor Fieldlab zijn € 200.000 lager uitgekomen.

Subsidie Pachtafkoop Laag Holland: de subsidieregeling voor pachtafkoop is pas aan het eind van de zomer opengesteld waardoor het niet mogelijk was om in 2025 subsidies te beschikken. Lasten en baten € 500.000 lager dan begroot.

Faunapassage Maxisweg: de voorbereidende werkzaamheden voor de Faunapassage Maxisweg zijn later op gang gekomen. Lasten en baten (uit de SPUK L35) schuiven door.

Diverse maatregelen uit de 2e tranche van de koplopersmiddelen (SPUK L35) zijn langzamer op gang gekomen dan verwacht. Bijvoorbeeld NNN Waterland-Oost, KPI-vorming en de 'top up' van de NSP-regelingen SIG (Samenwerking Integrale Gebiedsprocessen) en Groenblauwe dooradering. Als de bestedingen op een SPUK achterblijven, geldt hetzelfde voor de baten.

Lagere lasten leiden tot lagere onttrekking uit de reserve. Op de KTA-maatregelen die gedekt worden uit de reserve PPLG zijn de lasten in totaal € 1,7 miljoen lager uitgekomen dan begroot. De KTA is op 30 juni 2025 pas in definitieve vorm vastgesteld en de begroting 2025 is niet tijdig bijgesteld. De lasten en de onttrekkingen verschuiven naar 2026 en verder.
'- Op maatregelen zoals de stikstofemissiereductie overeenkomst, technologische innovatie en oplossing PAS-melders is in 2025 inzet gepleegd om de capaciteit op niveau te krijgen. Van de geraamde bestedingen (€ 1,2 miljoen) schuift € 0,78 miljoen door naar 2026.
'- Voor procesgeld is € 1,8 miljoen uit de reserve PPLG beschikbaar gesteld. Dit is in de KTA-jaren 2025-2027 in de begroting opgenomen. Van de € 0,6 miljoen is in 2025 €0,2 miljoen besteed. Medio 2025 is de vergoeding proceskosten aan derden beëindigd.
'- Op de natuurbrug Westerheide zijn geen bestedingen gedaan.
'- Voor Natuur Netwerk Nederland (NNN) binnenduinrand is € 0,14 miljoen minder uitgegeven.

5.6 Versterken kansrijke landbouw

De hogere onttrekking aan de reserve Europese Landbouwsubsidies wordt veroorzaakt doordat de Rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO) het volledige bedrag verleningen 2025 als last aan het eind van het jaar doorberekend aan de provincie.

Het project Visserijplatform, uitgevoerd door de provincie Flevoland is in 2024 afgerond terwijl de eindafrekening met een positief effect in 2025 is ontvangen door de provincie.